Το ψέμα στις ανθρώπινες σχέσεις

 

Το ψέμα στις ανθρώπινες σχέσεις παρατηρείται συχνά ως φαινόμενο. Οι άνθρωποι πολλές φορές για να εντυπωσιάσουν, για να ενισχύσουν την χαμηλή αυτοεικόνα τους αλλά ακόμη και για να δικαιολογηθούν χρησιμοποιούν το ψέμα.

 

Τα «κατά συνθήκη ψεύδη»

Πολλές φορές τα κατά συνθήκη ψεύδη έρχονται να «σώσουν» μία κατάσταση. Συνήθως  σε αυτές τις περιπτώσεις το ψέμα αφορά όχι αυτόν που το λέει αλλά τον άλλο, με σκοπό να τον προστατέψει  .Μπορεί για παράδειγμα να πούμε ψέματα σε κάποιον που πάσχει από μία αρρώστια προκειμένου να μην τον στενοχωρήσουμε ή και του αφαιρέσουμε το δικαίωμα να ελπίζει σε κάτι καλύτερο. Σε τέτοιες περιπτώσεις λοιπόν το ψέμα έχει έναν προστατευτικό αλλά και ανθρώπινο χαρακτήρα θα λέγαμε.

 

Ωστόσο στις ανθρώπινες σχέσεις το ψέμα που αφορά εμάς έχει να κάνει με την ενίσχυση της αυτοεικόνας μας πολλές φορές εφόσον γίνεται για να προκαλέσει εντυπώσεις, για να νιώσουμε ότι παίρνουμε αξία στα μάτια του άλλου, γενικότερα έκφράζει μία παραπλανητική διάθεση σε σχέση μ' αυτό που δείχνουμε με αυτό που είμαστε.

 

Αυτά τα άτομα είναι συνήθως άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανασφαλή με πολλά στοιχεία ναρκισσισμού που έχουν την ανάγκη αποδοχής, θαυμασμού και αναγνώρισης. Η ανασφάλεια και ο φόβος της απόρριψης είναι κυρίαρχα χαρακτηριστικά τους. Ακόμη όμως και σε αυτές τις περιπτώσεις το άγχος είναι μεγάλο γιατί πάντα υπάρχει ο φόβος μήπως αποκαλυφτεί η αλήθεια.

 

Πολλές φορές ξεκινώντας με ένα ψέμα μπορεί κάποιος να πλάσει ολόκληρες ιστορίες προκειμένου να το στηρίξει. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να αγγίξει και τη μυθομανία που σίγουρα εμπλέκει κάποια ψυχοπαθολογία εφόσον το άτομο δυσκολεύεται να ξεφύγει από την ιστορία που έχει πλάσει και να μείνει στα πραγματικά γεγονότα.

Η γλώσσα του σώματος

Ακόμη όμως και αυτός που έχει ταλέντο στο ψέμα σε λεκτικό επίπεδο μπορεί να γίνει αντιλληπτός εξωλεκτικά .Αυτό συμβαίνει γιατί η  γλώσσα του σώματος πολλές φορές προδίδει την αλήθεια. Πιο συγκεκριμένα - ότανταν κάποιος λέει ψέματα δυσκολεύεται να έχει βλεμματική επαφή με το συνομιλητή του, έχει μεγαλύτερη νευρικότητα στα άκρα, ιδιαίτερα στα χέρια, (ασχολείται με τα μαλλιά του, μπλέκει τα δάχτυλά του, κάνει σπασμωδικές κινήσεις, κά)  εάν κάθεται δείχνει σα να μη βολεύεται και ταυτόχρονα γέρνει μπροστά το σώμα του.

 

Αναμφισβήτητα η ειλικρίνεια δημιουργεί λιγότερα αδιέξοδα, ωστόσο πολλές φορές είναι δύσκολο να πάρουμε την ευθύνη μίας σκληρής αλήθειας είτε γιατί φοβόμαστε το κόστος που θα έχει σε μας τους ίδιους είτε γιατί φοβόμαστε  το κόστος που θα έχει αυτό στον άλλο και κατ' επέκταση για τις επιπτώσεις που θα έχει αυτό στη σχέση μας με τους άλλους. Στην πραγματικότητα ωστόσο είναι θέμα της σχέσης που έχει κάποιος με τον εαυτό του γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις βασίζονται κατά κύριο λόγο σε αυτό που είσαι και όχι σε αυτό που φαντάζεσαι ότι  θα ήθελε ο άλλος  να είσαι. Είναι δηλαδή θέμα αποδοχής Άλλωστε το ψέμα όταν μαθευτεί κλονίζει τις σχέσεις, δημιουργεί αμφιβολίες και χάνεται η εμπιστοσύνη. Έχει αποδειχτεί ότι άνθρωποι που ψεύδονται γίνονται συχνά καχύποπτοι και  δύσπιστοι με τους άλλους.